مقدمه

به موجب ماده 4 لایحه ، " شرکت سهامی به دو نوع تقسیم می شود :
نوع اول : شرکت هایی که موسسین آن ها قسمتی از سرمایه شرکت را از طریق فروش سهام به مردم تامین می کنند. اینگونه شرکت ها شرکت سهامی عام نامیده می شوند.
نوع دوم : شرکت هایی که تمام سرمایه آن ها در موقع تاسیس منحصراَ توسط موسسین تامین گردیده است. اینگونه شرکت ها شرکت سهامی خاص نامیده می شوند ".
شرایط تشکیل یا ایجاد شخصیت حقوقی شرکت سهامی عام دو مرحله است. در ابتدا باید مدارک لازم جهت تشکیل شرکت تهیه و سهام شرکت جهت فروش به عموم مردم عرضه شود و پس از آن موسسین و تمام کسانی که در خرید سهام شرکت نقش داشته اند در مجمع عمومی موسس حاضر و شخصیت حقوقی شرکت را ایجاد کنند.
مدارک لازم جهت تشکیل شرکت سهامی عام عبارت است از :
گواهی بانکی ، اظهارنامه ، طرح اساسنامه و طرح اعلامیه پذیره نویسی

    ورقه تعهد سهم

علاقه مندان به سرمایه گذاری در شرکت سهامی عام می توانند با امضای ورقه تعهد سهم در بانک ، به عنوان سهامدار شرکت شناخته شوند. امضای ورقه تعهد سهم ، به معنای قبول ایجاب فروش سهام شرکت است. به شخص پذیره نویس تا قبل از ثبت شرکت ، ورقه تعهد سهم داده می شود.
اشتباه پذیره نویس در شخصیت موسسان ، موجب بطلان پذیره نویسی نمی باشد مگر آن که شخصیت موسسان اهمیت داشته یا تدلیس از طرف آن ها انجام شده باشد. هم چنین بطلان پذیره نویسی به دلیل عدم اهلیت یا عدم رضایت، موجب بطلان شرکت نخواهد بود و می توان سرمایه شرکت را تا میزان پذیره نویسی صحیح کاهش داد یا اشخاص دیگری را جایگزین نمود.

به موجب ماده 13 لایحه قانون تجارت، ورقه تعهد سهم باید مشتمل بر نکات ذیل باشد :
1- نام و موضوع و مرکز اصلی و مدت شرکت
2- سرمایه شرکت
3- شماره و تاریخ اجازه انتشار راعلامیه پذیره نویسی و مرجع صدور آن
4- تعداد سهامی که مورد تعهد دواقع می شود و مبلغ اسمی آن و همچنین مبلغی که از آن بابت نقداَ در موقع پذیره نویسی باید پرداخت شود.
5- نام بانک و شماره حسابی که مبلغ لازم توسط پذیره نویسان باید به آن حساب پرداخت شود.
6- هویت و نشانی کامل پذیره نویس
7- قید اینکه پذیره نویس متعهد است مبلغ پرداخت نشده سهام مورد تعهد را طبق مقررات اساسنامه شرکت پرداخت نماید.
شرایط شکلی ماده 13 لایحه قاعده آمره است و عدم رعایت نکات ماده 13 لایحه ، موجب بطلان ورقه تعهد سهم است اما موجب بطلان شرکت نمی باشد. در صورت بطلان ورقه تعهد سهم ، پذیره نویس می تواند در مجمع عمومی موسس شرکت کرده و ورقه تعهد سهم را تصحیح و امضا کند.
اگر شخص اصالتاَ یعنی بدون اعزام نماینده ورقه تعهد سهم را امضا کند، هویت و نشانی کامل جز بندهای الزامی ورقه تعهد سهم می باشد اما به موجب تبصره ماده 14 لایحه ، اگر ورقه تعهد سهم توسط شخصی برای دیگری امضا شود، مانند آن که شخصی وکیل خود را به بانک اعزام کند، هویت و نشانی کامل و سمت وکیل قید و مدرک سمت او اخذ و ضمیمه می شود.
به موجب ماده 28 لایحه قانون تجارت، در صورت صدور ورقه سهم یا گواهی نامه موقت سهم قبل از ثبت شرکت، امضا کنندگان مسئول جبران خسارت در برابر ثالث می باشند. مسئولیت امضا کنندگان در این ماده در مقابل ثالث است. در این ماده اشاره به مسئولیت تضامنی نشده است.
لازم به ذکر است، در بند 4 ماده 243 لایحه، برای هر کسی که قبل از ثبت شرکت یا در صورت ثبت مزورانه شرکت ورقه سهم صادر کند، ضمانت اجرای جزایی پیش بینی شده است. اما در صورت صدور گواهی نامه موقت سهم قبل از ثبت شرکت، ضمانت اجرای جزایی پیش بینی نشده است.